Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık - E-Devlet Onaylı Sertifika ve Başvuru Detayları

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık

Endüstriyel üretim tesislerinde, enerji santrallerinde ve ağır sanayide iş kazalarının büyük bir çoğunluğu, makine ve ekipmanların beklenmedik anlarda çalışması veya birikmiş enerjinin kontrolsüzce açığa çıkması sonucu meydana gelir. Bakım, onarım veya temizlik sırasında "makine durdu" sanılan bir anda gerçekleşen bu olaylar, genellikle uzuv kaybı veya ölümlü kazalarla sonuçlanır. İşte bu ölümcül riskleri sıfıra indirmek için geliştirilen en sistematik yöntem, uluslararası adıyla LOTO (Lockout-Tagout), Türkiye'deki adıyla EKED (Etiketle, Kilitle, Emniyete Al, Dene) sistemidir. Ancak bir işletmede sadece kilitlerin satın alınması güvenliği sağlamaz; bu kilitlerin nasıl, ne zaman ve kim tarafından kullanılacağının personele doğru aktarılması gerekir. Bu noktada devreye Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi girer.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi, iş güvenliği uzmanlarına, mühendislere ve teknik yöneticilere; tehlikeli enerji kaynaklarını (elektrik, hidrolik, pnömatik, mekanik vb.) kontrol altına alma yöntemlerini ve bu yöntemleri sahadaki personele pedagojik olarak nasıl öğreteceklerini kazandıran ileri düzey bir yetkinlik programıdır. Bu eğitim, katılımcıyı sadece bir uygulayıcı olmaktan çıkarıp, bir "sistem kurucu" ve "eğitmen" seviyesine taşır. Bir fabrikada EKED kültürünü oturtmak, sadece prosedür yazmakla değil, çalışanların davranış kalıplarını değiştirmekle mümkündür. Eğitici eğitimi, yetişkin eğitimi prensiplerini teknik güvenlik standartlarıyla (OSHA 1910.147, EN ISO 14118) birleştirir. Bu makalede, sanayinin can damarı olan enerji izolasyonunun inceliklerini, eğitici eğitiminin müfredatını, yasal zorunlulukları ve bu sertifikanın kariyerinize katacağı değeri tüm teknik detaylarıyla inceleyeceğiz. Hedefimiz, "sıfır iş kazası" vizyonuna liderlik edecek donanımlı profesyonellerin yetişmesine katkı sağlamaktır.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi Nedir ve Nerede Kullanılır?

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi, tehlikeli enerjinin kontrolü konusunda uzmanlaşmak isteyen profesyonellere, sahadaki çalışanlara (yetkili ve etkilenen personel) EKED prosedürlerini nasıl aktaracaklarını öğreten bir "eğiticinin eğitimi" programıdır. Bu program, hem teknik bilgi (hangi vanaya hangi kilit takılır?) hem de iletişim becerisi (bu kurala uymayan personel nasıl ikna edilir?) üzerine kuruludur.

Bu eğitimin kullanım alanları ve kapsamı endüstriyel yaşamın her noktasındadır:

Üretim Tesisleri ve Fabrikalar: Otomotivden gıdaya, tekstilden metale kadar her sektörde, makinelerin bakım, ayar ve temizlik süreçlerinde bu sistemin uygulanması yasal zorunluluktur.

Enerji Santralleri ve Rafineriler: Yüksek voltajın ve basınçlı hatların olduğu bu alanlarda, izolasyon hatası doğrudan felakete yol açar. Eğiticiler, buradaki karmaşık enerji haritalarını okumayı öğretir.

İnşaat ve Şantiye Alanları: Mobil ekipmanların ve geçici elektrik panolarının bakımında kullanılır.

OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri): İSG uzmanları, hizmet verdikleri firmalarda bu sistemi kurmak ve personeli eğitmek için bu yetkinliğe ihtiyaç duyarlar.

Makine Üreticileri: Servis hizmeti veren teknisyenlerin, gittikleri fabrikalarda güvenli çalışabilmeleri için bu eğitimi almaları gerekir.

Eğitim sürecinde [Enerji İzolasyonu], [Tehlikeli Enerji], [Kilitleme Donanımları] ve [İş İzni Sistemi] gibi LSI anahtar kelimeler detaylandırılır. Katılımcılar, eğitim sonunda kendi işletmelerine özel "EKED Talimatı" hazırlayabilecek ve bu talimatın eğitim sunumlarını yapabilecek seviyeye gelirler.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi Teknik Özellikleri

Bu eğitim, teknik donanım bilgisi ile mevzuat bilgisinin harmanlandığı yoğun bir içeriğe sahiptir. Eğiticinin sahada karşılaşacağı her türlü enerji tipini tanıması ve buna uygun izolasyon ekipmanını seçebilmesi gerekir.

Teknik Modüller ve Standartlar:

Enerji Tiplerinin Sınıflandırılması:

Elektrik Enerjisi: Kesiciler, sigortalar, fişler.

Mekanik Enerji: Hareketli parçalar, volanlar, sıkışmış yaylar (Potansiyel ve Kinetik Enerji).

Hidrolik ve Pnömatik Enerji: Basınçlı yağ ve hava hatları, pistonlar.

Kimyasal ve Termal Enerji: Sıcak buhar hatları, asit tankları.

İzolasyon Ekipmanları (Donanım Bilgisi):

Asma Kilitler (Padlocks): Dielektrik, çelik kancalı, renk kodlu kilitler.

Çoklayıcılar (Hasps): Birden fazla personelin aynı noktayı kilitlemesi için kullanılan aparatlar.

Vana Kilitleri: Küresel vana, kelebek vana ve sürgülü (gate) vana kilitleme aparatları.

Elektrik Kilitleri: Minyatür devre kesici (MCB) kilidi, şalter kilidi, fiş muhafazaları.

Mevzuat ve Standartlar:

OSHA 1910.147: Tehlikeli enerjinin kontrolü standardı (Dünya genelinde kabul gören referans).

TS EN ISO 14118: Makinelerin güvenliği – Beklenmedik başlatmanın önlenmesi.

6331 Sayılı İSG Kanunu: İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği.

Enerji Türü ve İzolasyon Yöntemi Tablosu:

Enerji Türü	Risk Kaynağı	İzolasyon Yöntemi	Kullanılan Donanım
Elektrik	Şok, yanık, makine startı	Ana şalteri kapatma	MCB Kilidi, Pano Kilidi
Pnömatik	Piston hareketi, patlama	Hava vanasını kapatma + Tahliye	Küresel Vana Kilidi
Hidrolik	Yüksek basınç, ezilme	Pompa kapatma + Basınç düşürme	Vana Kilidi + Flanş Körleme
Mekanik	Yerçekimi (Pres düşmesi)	Bloklama, takozlama	Sabitleme Pimi, Zincir

Eğitimde ayrıca [Risk Değerlendirmesi] yöntemleri kullanılarak, hangi makinenin hangi noktasından izole edileceğini gösteren "EKED Haritaları"nın (Map) nasıl çizileceği de teknik olarak öğretilir.

Etiketleme ve Kilitleme Hangi Alanda Kullanılır ve Nasıl Uygulanır?

Burada "uygulama" ve "süreç yönetimi", eğitici eğitiminin temel çıktısıdır. Bir eğitmen adayı, bu sistemi işletmede sıfırdan nasıl kuracağını ve mevcut yanlış uygulamaları nasıl değiştireceğini (revize edeceğini) öğrenir.

Adım Adım EKED Uygulama Prosedürü (6 Temel Adım):

Eğitici adaylarına öğretilen ve onların da personele öğreteceği altın standart şudur:

Hazırlık ve Bildirim:

Bakım yapılacak makine belirlenir, enerji kaynakları tespit edilir ve etkilenecek tüm operatörlere haber verilir.

Durdurma (Shutdown):

Makine normal durdurma prosedürüne göre (acil stop değil, kontrol panelinden) kapatılır.

İzolasyon (Kesme):

Enerji kesme noktalarına (şalter, vana) müdahale edilerek enerji akışı fiziksel olarak kesilir.

Kilitleme ve Etiketleme (LOTO Uygulaması):

İzole edilen noktaya personel kendi asma kilidini takar, anahtarı cebine alır. Üzerine "DİKKAT - BAKIM VAR - ÇALIŞTIRMA" yazılı, fotoğraflı ve tarihli etiket asılır.

Depolanmış Enerjinin Boşaltılması:

Sadece şalteri kapatmak yetmez. Sistemde kalan basınçlı hava tahliye edilir, kondansatörler deşarj edilir, havada asılı yükler takozlanır.

Doğrulama / Deneme (Verification - Tryout):

En kritik aşamadır. Her şey yapıldıktan sonra makinenin çalışıp çalışmadığı start düğmesine basılarak veya ölçü aletiyle kontrol edilir. "Ölü Enerji" teyit edilir.

Sistemin Değiştirilmesi ve Vardiya Devri:

Eğitimde, vardiya değişiminde kilitlemenin nasıl devredileceği öğretilir. Eski vardiya kilidini sökerken, yeni vardiya personelinin eş zamanlı olarak kendi kilidini takması gerekir. Kilit asla sahipsiz kalmamalıdır. Ayrıca anahtarın kaybolması durumunda kilidin "zorla kesilmesi" prosedürü (Master Key protokolü) de teknik yöneticilerin onayıyla nasıl yapılacağı öğretilen kritik konulardan biridir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Bu eğitimi kimler almalıdır, ön koşul var mıdır?

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi, öncelikle A, B, C sınıfı İş Güvenliği Uzmanları, bakım mühendisleri, formenler, teknik eğitmenler ve İSG kurul üyeleri için tasarlanmıştır. Yasal bir ön koşul olmamakla birlikte, katılımcıların temel iş güvenliği bilgisine ve endüstriyel saha deneyimine sahip olmaları, eğitimin verimliliği açısından önemlidir. Çünkü eğitimde temel kavramlardan ziyade, karmaşık senaryolar ve yönetimsel süreçler tartışılır.

2. EKED / LOTO sistemi yasal bir zorunluluk mudur?

Kesinlikle evet. Türkiye'de "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği" ve "Makine Emniyeti Yönetmeliği" maddelerinde, bakım sırasında enerji kaynaklarının kesilmesi ve yetkisiz kişilerin devreye almasının engellenmesi açıkça emredilir. Ayrıca, olası bir iş kazasında bilirkişiler ve müfettişler ilk olarak "Enerji izole edilmiş miydi?" ve "Personelin bu konuda eğitimi var mıydı?" sorularını sorarlar. Bu eğitimi almış bir eğitici tarafından verilen personel eğitimleri, işverenin hukuki sorumluluğunu (ispat yükümlülüğü) yerine getirmesini sağlar.

3. "Yetkili Personel" ile "Etkilenen Personel" arasındaki fark nedir?

Eğitimde üzerinde en çok durulan ayrımlardan biridir.

Yetkili Personel: Kilitlemeyi bizzat yapan, kilidi ve anahtarı taşıyan, bakım onarımı gerçekleştiren kişidir (Bakımcı, elektrikçi).

Etkilenen Personel: Makineyi kullanan operatörler veya o bölgede çalışan diğer kişilerdir. Bu kişiler kilit takmazlar ancak makinenin neden durduğunu ve kilide dokunmamaları gerektiğini bilmek zorundadırlar. Eğitici, her iki gruba da farklı seviyelerde eğitim programı hazırlar.

4. Grup kilitleme (Çoklu Kilitleme) nedir?

Büyük bakım çalışmalarında birden fazla kişi çalışıyorsa ne yapılır? Herkesin kilidini takacak yer yoksa "Çoklayıcı" (Hasp) kullanılır. Eğer 20-30 kişi çalışıyorsa "Grup Kilitleme Kutusu" (Lockbox) sistemi devreye girer. Ana enerji kaynakları kilitlenir, anahtarlar bir kutuya atılır ve her çalışan kendi kilidini bu kutuya takar. Kutudaki son kilit sökülmeden enerji verilemez. Eğitimde bu karmaşık prosedürlerin simülasyonları yapılır.

5. Sertifikanın geçerlilik süresi ve uluslararası denkliği var mı?

Alınan "Eğitici Eğitimi" sertifikaları genellikle ömür boyu geçerlidir, ancak standartlar (OSHA, ISO) değiştikçe tazeleme (refresh) eğitimleri önerilir. Eğer eğitim kurumu uluslararası akreditasyona (örneğin IOSH, NEBOSH uyumlu içerik) sahipse, alınan belge yurt dışı projelerinde de geçerli olabilir. Türkiye'de üniversite onaylı veya e-devletten sorgulanabilir sertifikalar resmi işlemlerde geçerlidir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi Diğer Ürünlerle Karşılaştırması

Bu eğitimi, piyasadaki standart İSG eğitimleri veya temel EKED kullanıcı eğitimleri ile karşılaştırmak, neden "Eğitici Eğitimi" almanız gerektiğini netleştirir.

Özellik	Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi	Standart EKED Kullanıcı Eğitimi	Genel İSG Eğitimi (Temel Seviye)
Hedef Kitle	Uzmanlar, Mühendisler, Yöneticiler	Bakımcılar, Operatörler	Tüm Çalışanlar
Amaç	Sistem kurmak, prosedür yazmak, öğretmek	Prosedürü uygulamak	Genel farkındalık
İçerik Derinliği	Çok Yüksek (Pedagoji + Teknik)	Orta (Sadece Uygulama)	Düşük (Yüzeysel Bilgi)
Çıktı	Eğitmen Sertifikası + Eğitim Materyalleri	Katılım Belgesi	Katılım Belgesi
Kazanım	Başkalarına eğitim verebilme yetkisi	Kendi güvenliğini sağlama	Temel kuralları bilme
Süre	2-5 Gün (Kapsamlı)	2-4 Saat	1 Saat (Konu başlığı olarak)

Bu tablo gösteriyor ki, Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi, sadece bir güvenlik kuralını öğrenmek değil, o kuralın işletmedeki mimarı olmak demektir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi Alternatiflere Göre Avantajları

Neden sıradan bir iş güvenliği eğitimi ile yetinmeyip bu spesifik alanda eğitici olmalısınız? Bu sertifikanın size ve kurumunuza sağladığı stratejik avantajlar şunlardır:

Kurumsal Hafıza ve Sürdürülebilirlik:

Dışarıdan hizmet alımıyla yapılan eğitimler geçici bir etki yaratır. Ancak kurum içinde sertifikalı bir "EKED Eğiticisi"nin olması, sistemin sürekli yaşamasını, yeni işe başlayanların anında eğitilmesini ve prosedürlerin dinamik olarak güncellenmesini sağlar.

Maliyet Avantajı:

Büyük işletmeler için yüzlerce personele dışarıdan eğitim aldırmak ciddi bir maliyettir. Kendi bünyenizde bu yetkinliği kazandığınızda, eğitim maliyetlerini sıfıra indirirsiniz. Ayrıca doğru uygulanan EKED, makine hasarlarını ve duruş sürelerini azalttığı için üretim verimliliğine katkı sağlar.

Kariyer Derinliği ve Prestij:

İSG uzmanları arasında "genel uzman" çoktur ancak "EKED Sistem Uzmanı" azdır. Bu niş alanda uzmanlaşmak, sizi sektörde aranan bir isim yapar. Özellikle çok uluslu şirketler, enerji izolasyonu konusundaki yetkinliğe büyük önem verir.

Hukuki Güvence:

Bir kaza durumunda, eğitim kayıtlarının içeriği ve eğiticinin yetkinliği sorgulanır. Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi almış birinin hazırladığı eğitim planı ve dokümantasyon, hukuki süreçlerde işletmeyi koruyan en güçlü kalkanlardan biridir.

Hayat Kurtarma Tatmini:

Belki de en önemlisi manevi avantajdır. Verdiğiniz eğitim sayesinde bir bakımcının parmağının kopmasını veya elektrik çarpması sonucu hayatını kaybetmesini engellemek, hiçbir maddi değerle ölçülemeyecek bir mesleki tatmindir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık sertifikasını almak için eğitime katılmak gerekmektedir. E-Devlet Onaylı sertifika alınması için oluşturulacak eğitim programı tamamen resmidir. Bu eğitimi almak isteyen kişiler için hazırlanmış resmi bir programa katılmak oldukça kolaydır. Tüm işlemlerin ardından ve eğitim sonunda alınacak sertifika hem e-Devlet onaylı olacak hem de Türkiye genelinde geçerli olacaktır. 2026 yılı itibari ile “sertifika nereden alınır”, “E-Devlet Onaylı eğitim”, “üniversite onaylı sertifika” ve “Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık kursu” gibi aramalar nedeniyle bu program büyük ilgi görmektedir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık Eğitimi Kaç Saat?

Ortalama eğitim süresi 45 SAAT saattir. Eğitime başlanacak zamanı eğitmenler bildirecektir. Eğitim süresi resmi standartlara göre güncellenebilir. Öğrenciler eğitim saatlerine uyum sağlamak için gerekli bilgi ve donanıma sahip olacaktır. “Kurs kaç saat” veya “sertifika ne kadar sürede alınır” gibi aramalar yapan kullanıcılar için bu konu önemli kriterlerden biridir.

Detaylı bilgi için ferba266@gmail.com veya 0531 318 50 82 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Sertifika Ne Zaman E-Devlet’te Görünür?

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık sertifika başvurusu ortalama 1 hafta içinde tamamlanmaktadır. Belgeniz sisteme işlendiğinde sertifikanız otomatik olarak e-Devlet’te görünür. “Sertifika ne zaman düşer” şeklinde yapılan aramalar için bu bilgi önemlidir.

Etiketleme ve Kilitleme Eğitici Eğitimi: İSG Uzmanlık Başvurusu Nasıl Yapılır?

Aşağıdaki başvuru formunu doldurarak hızlıca kayıt oluşturabilirsiniz. Başvurudan sonra eğitim danışmanlarımız sizinle iletişime geçecektir. Tüm süreç online olarak yürütülmektedir ve “nereden alınır”, “nasıl alınır” gibi sorulara pratik çözümler sunar.

Online Eğitimlere Nasıl Katılırım?

Onayınızdan sonra size özel oluşturulan online eğitim linki gönderilecektir. Bu bağlantı üzerinden videoları izleyerek eğitimi tamamlayabilirsiniz. “Halk eğitim kursu” ve “halk eğitim sertifika” aramalarına hızlı bir alternatiftir.

Tecrübesi Olanlar İçin Hızlı Sertifika Alma

İş tecrübeniz varsa başvuru formundaki not kısmında belirtmeniz yeterlidir. Uygun görüldüğü takdirde eğitim videosu izleme zorunluluğu olmadan sınavsız sertifika süreci başlatılabilir.

Sertifikalar Hangi Üniversiteler Tarafından Veriliyor?

Eser Sertifika olarak şu anda 5 farklı üniversite ile anlaşmamız bulunmaktadır. Sertifikalar üniversite onaylıdır ve tüm Türkiye’de geçerlidir. “Üniversite onaylı sertifika” ve “resmi sertifika programı” aramalarına net çözümler sunar.